Þegar Héðinsfjarðargöngin voru tekin í notkun haustið 2010 tengdust Ólafsfjörður og Siglufjörður með innanbæjarakstri, jafnframt því sem láglendisleið opnaðist milli Eyjafjarðar og Skagafjarðar sem jók samgönguöryggi og tengdi Mið-Norðurland sterkari samgönguböndum. Nokkrir vísindamenn hafa undir stjórn dr. Þóroddar Bjarnasonar skoðað menningarleg, efnahagsleg og félagsleg áhrif af göngunum og sýna fyrstu niðurstöður að íbúar Ólafsfjarðar og Siglufjarðar sækja í vaxandi mæli vinnu milli byggðakjarnanna en litlar vísbendingar eru um aukna atvinnusókn annars staðar í Eyjafirði eins og vonast hafði verið til.
Hins vegar er umtalsverð þjónustusókn milli byggðakjarnanna og til annarra þéttbýlisstaða í Eyjafirði. Bæði Ólafsfirðingar og Siglfirðingar sækja oftast þjónustu til Akureyrar og hefur þjónustusókn Siglfirðinga til Akureyrar tvöfaldast með tilkomu ganganna. Hins vegar hefur dregið úr þjónustusókn Ólafsfirðinga til Akureyrar þótt enn sé hún meiri en Siglfirðinga. Siglfirðingar sækja oftar þjónustu til Dalvíkur en Ólafsfirðingar sjaldnar. Meðal Ólafsfirðinga er þjónustusókn til Dalvíkur þó enn ívið meiri en meðal Siglfirðinga. Fyrstu áhrif Héðinsfjarðarganganna virðast því vera þau að Fjallabyggð sé í vaxandi mæli eitt atvinnusvæði og Eyjafjörður eitt þjónustusvæði.
Fyrir opnun Héðinsfjarðarganga var aldurs- og kynjasamsetning Fjallabyggðar afar óhagstæð í lýðfræðlegu tilliti. Íbúar á aldrinum 20-40 ára voru hlutfallslega fáir og átti það sérstaklega við um ungar konur. Þótt frjósemi væri svipuð landsmeðaltali fór börnum í Fjallabyggð því ört fækkandi. Eftir opnun ganganna hefur samsetning mannfjöldans jafnast. „Konum á barneignaaldri og ungum börnum hefur fjölgað nokkuð en fækkað hefur í þeim hópum sem voru hlutfallslega fjölmennastir. Mjög hefur hægt á öldrun mannfjöldans og hlutfall kynjanna jafnast að fullu. Kannanir sýna að áhugi íbúa á aldrinum 26–40 ára á áframhaldandi búsetu í Fjallabyggð hefur aukist en staðið í stað í öðrum aldurshópum.
Skammtímaáhrif Héðinsfjarðarganga hafa að flestu leyti verið í samræmi við væntingar. Fjallabyggð er í vaxandi mæli eitt atvinnusvæði og Mið-Norðurland hefur styrkst sem eitt öflugt þjónustusvæði. Fólksfækkun virðist hafa stöðvast að mestu og samsetning mannfjöldans hefur batnað frá lýðfræðilegu sjónarmiði. „Meðal yngra fullorðins fólks er jafnframt aukinn áhugi á framtíðarbúsetu í Fjallabyggð. Væntingar um að Eyjafjörður yrði eitt atvinnusvæði með opnun ganganna virðast ekki hafa gengið eftir enn sem komið er.“
-BÞ




