Síðast tók ég fyrir hinar öldnu stórbyggingar Menntaskólans á Akureyri á brún Brekkunnar, Gamla Skóla og Fjósið en nú er það önnur merk skólabygging neðan Brekkunnar, Gamli Barnaskólinn.
Barnaskólinn er reistur árið 1900 og var byggingameistari hússins Bjarni Einarsson. Mjög var vandað til verksins og mun þetta hafa verið með fyrstu húsum með fullkominni miðstöðvarkyndingu. Húsið er einlyft með lágu portbyggðu risi á háum steyptum kjallara – eiginlega orkar svolítið tvímælis að kalla neðri hæðina kjallara þar eð hann er aðeins niðurgrafinn brekkumeginn. En nóg um það.
Húsið var tekið í notkun18.október 1900 og var húsið skólahúsnæði til 1930 er Barnaskóli Íslands, kallaður svo, nú Rósenborg var reistur og var einnig gosdrykkjaverksmiðja í kjallara hússins fyrstu árin.
Staðsetning þessa húss er engin tilviljun. Þannig er mál með vexti að þegar fyrir lá að reisa ætti sameiginlegan barnaskóla fyrir Innbæ og Oddeyri voru menn ekki á eitt sáttir hvar hann skyldi standa. Allir vildu hafa hann sem næst sér. Því var vegalengdin á milli nyrsta hluta Innbæjar og syðsta hluta Oddeyrar mældur út og fundin miðjan sem var einmitt þarna.
Þess má geta að á þessum tíma var talað um Innbæinn sem Akureyri og Innbæingar kölluðust Akureyringar. Enda er hin eiginlega Akureyri undir Búðargili, þar sem nú er Höepfnersbryggja. Akureyri og Oddeyri voru þannig lengi tvö aðskilin byggðarlög.
Samkomuhúsið reis svo 6 árum síðar á þessum stað, af sömu ástæðu; miðja vegu milli bæjarhlutana tveggja. Ekki hefur hinsvegar fylgt sögunni við hvaða punkta var miðað þegar þessi mæling var gerð. Alltént finnst mér þessi staður einhvern vegin vera mikið nær Innbænum en Oddeyri.
Eftir að húsið lauk hlutverki sínu sem skóli var það að hluta til íbúðarhús en Amtsbókasafnið hafði þarna einnig aðsetur. Þá bjó Davíð Stefánsson frá Fagraskógi þarna um tíma um tíma þarna en hann gegndi forstöðu safnsins um árabil. Búið var í húsinu fram undir 1980 en þá var lappað mikið uppá húsið sem hafði drabbast þó nokkuð niður. Eftir það var húsið notað sem geymsluhúsnæði fyrir Leikfélag Akureyrar.
Húsið var tekið allt í gegn árin 2006-07 og var húsið þá endurbyggt alveg að innan og einnig byggt við neðri hæðina að sunnan. Dælu- og spennistöð sem stóð nokkra metra frá húsinu rifin og felld inní viðbygginguna. Í ágúst 2007 opnaði þarna Saga Capital fjárfestingabanki og er húsið nú allt hið glæsilegasta bæði að utan og innan. Myndin sem fylgir þessari færslu er tekin í mars 2007, þegar endurbygging hússins var í fullum gangi og sjá má gáma fyrir framan þar sem ónýtir innviðir úr húsinu voru settir.
Fyrir þá sem vilja kynna sér fleiri byggingar hér í bæ bendi ég á síðuna mína www.arnorbl.blog.is en þar hef ég birt myndir og söguágrip af hinum ýmsu húsum síðan 2009. Pistlarnir sem hér birtast eru að mestu leyti unnir uppúr pistlunum þar en yfirleitt hef ég endurbætt þá nokkuð og staðfært.
Arnór Bliki Hallmundsson.
