Björn Þorláksson
Ég átti leið til Ameríku um daginn og sá þar víða auglýsingar um Ísland. Fyrir nokkrum árum lenti nafn Íslands á allra útlendinga vörum vegna tilviljunar. Það var þegar gosið í Eyjafjallajökli olli flugröskun um allan heim. Við Norðlendingar flugum milli Reykjavíkur og Akureyrar og nutum okkar vel í norðanáttinni meðan enginn komst leiðar sinnar vegna gosösku hinum megin á hnettinum. Í kjölfarið skapaðist athyglisbyr sem fylgt var eftir með átaki til að fá til Íslands fleiri ferðamenn en nokkru sinni. Það hefur tekist en allir sigrar kosta einhverjar fórnir. Svo mikil sókn verður í Bláa lónið í sumar að ekki er lengur hægt að tryggja að allir komist þangað sem vilja. Sömu sögu er að segja um vinsælar gönguleiðir. Markmiðið að fá sem flestar útlenska ferðamenn til landsins er úrelt. Æ fleiri átta sig á að huga þarf að samspili umhverfisþátta, mannafla, nýtingar og fjármuna í stað þess að einblína á fjöldann.
„Heimurinn er búinn að uppgötva ykkur en því hljóta að fylgja bæði kostir og gallar,“ sagði bandarískur ferðamálafrömuður í spjalli við mig í Boston um daginn. Hann sagði mér sem blaðamanni að hann sæi fram á ögurstundu í íslenskri ferðaþjónustu. Mæta þyrfti aukinni umferð fólks hér á landi með breyttu hugarfari, aukinni vinnu, auknum tilkostnaði. Ef innviðirnir væru ekki í lagi, ef hugsunin væri ekki í lagi kynni illa að fara. Ef skammtímagræðgi yrði ofan á hlyti að verða ágangstjón á náttúrunni auk þess sem neikvætt orðspor vegna vondrar þjónustu eða okurs gæti flogið um hnattræna heimsþorpið á leifturhraða. Ferðamenn væru ekki ótakmörkuð auðlind heldur rokgjörn og viðkvæm. Þeir gætu alltaf farið eitthvað annað.
Klondyke, kallaði Jónas Kristjánsson ritstjóri það sem við augum hans blasti í Mývatnssveitinni í fyrrasumar. Þar átti hann við skipulagsslys sem riggað hafði verið upp til að græða sem mesta peninga sem hraðast. Rusl í sveitinni var honum einnig þyrnir í augum. Hvorki í Mývatnssveit né annars staðar er náttúrufegurðin eign heimamanna heldur gjöf sem ber að umgangast með varfærni og virðingu. Mikil náttúrufegurð kallar á mikla virðingu og miklar skyldur, þar ætti hvorki að sjást rusl né ljótar byggingar.
Engum dytti í hug að koma fyrir átöppunarverksmiðju á ruslahaugum og selja vatnið sem hreina og óspillta afurð. Engum dytti heldur í hug að veiða upp heilan fiskistofn á einni nóttu og helst með einnota veiðarfærum.
Hér þarf að staldra við, því mikið er í húfi.
Björn Þorláksson
Ristjóri
