Silja Björk
Fyrir unga og upprennandi framakonu eins og mig ætti það nú að vera lítið mál að henda sér í sitt fínasta, skella sér út á lífið og hitta þar álíka upprennandi ungan mann, eiga við hann gott spjall og vera metin út frá öllu öðru en hvernig ég klæði mig eða hvaða stríðsmálningu ég sletti framan í mig eftir kúnstarinnar reglum. En það getur reynst okkur afar erfitt að fóta okkur í samfélagi sem er gegnvott af fyrirfram tilbúnum hugmyndum um hegðun, útlit og háttalag.
Mér leiðast alhæfingar, alveg sama um hvern eða hvað þær fjalla og er þessari grein alls ekki ætlað að tala niður til allra karlmanna. Þær eru yfirleitt bara til leiðinda. Við viljum ekki fá mosku því allir múslimar eru hryðjuverkamenn. Við viljum ekki leyfa samkynhneigðum að eignast börn því þeir eru allir kynvillingar, veifandi um typpasleikjóum og við viljum ekki að allar konur í heiminum prumpi fyrir framan kærastana sína því það er bara ósmekklegt. En alhæfingar eru því miður til staðar og eins og með klisjurnar – er því miður oft eitthvað til í þeim.
Skemmtilegasta og þar af leiðandi án efa mest pirrandi dæmið í þessu dæmasafni eru fyrirfram ákveðnar hugmyndir um það hvernig við konururnar eigum að haga okkur á skemmtanalífinu. Þá má nefna svona hluti sem eru inngrónir í samfélagið eins og „Ekki ganga í of stuttu pilsi þá verður þér nauðgað“, „ekki brosa til stráksins ef þú ætlar ekki að sofa hjá honum“ og „ekki þiggja far hjá neinum nema þú viljir enda í rúminu heima hjá honum“ og þar fram eftir götunum.
Einmitt.
Ég tala ekki bara fyrir sjálfa mig þegar ég segi að hitt kynið getur oft á tíðum verið smitað af einhverskonar fyrirfram tilbúinni tilætlunarsemi um akkúrat hvað sé að fara að gerast, hvar, hvenær og hvernig , þegar kemur að samskiptum okkar á kráum landsins. Því miður.
Ég veit ekki hversu oft ég og kynsystur mínar höfum lent í því að bókstaflega þurfa að ljúga upp í opið geðið á ágengum ungum drengjum um að við eigum kærasta eða séum á einn eða annan hátt ófáanlegar eða fráteknar. Það dugir þó skammt að segjast vera á túr því þá vilja þeir bara fá munnmök og biddu fyrir þér, ekki ljúga að þeim að þú sért lesbía – því þá vilja þeir helst bara fara í bólið með þér og kærustunni!
Hversu margar konur hafa lent í því að spjalla við einhvern indælis mann, hann býður henni í drykk og allt virðist vera að ganga vel. Þvílíkur og annar eins herramaður að splæsa þessum þúsundkalli í hana (þó hún hafir alveg efni á því sjálf) en bíddu við, núna vil hann fá eitthvað til baka? Þannig kynlíf verður allt í einu að einhverri vöru, einhverju endamarkmiði sem þarf að ná.
Konur lenda óþarflega oft í því að vera stillt upp við vegg í svona aðstæðum. „Bíddu ha? Ætlaru EKKI heim með mér? En ég keypti handa þér bjór?!“ eða „Hún var svona og hinsegin klædd, hún er að bjóða hættunni heim“. Og það sem konur gera líka óþarflega oft í þessum aðstæðum, er að vera afsakandi.
Það er eins og við kunnum ekki og treystum okkur ekki til að vera bara leiðinlegar. Við vonumst oftar en ekki til þess að okkar bláeygða sakleysi verði til þess að þeir sjái aum á okkur og fari. Ef við flissum bara og brosum og dælum í þá lygum um ímyndaða kærasta, Rósu frænku eða „ég þarf að mæta snemma í vinnuna á morgun“ til þess að særa ekki stolt þeirra, erum við hólpnar.
Þetta verður konum að falli. Við höldum áfram að vera einhverskonar ófáanleg vara, eitthvað sem hægt er að vinna, komast yfir og á endanum eignast. Með því að ljúga um ímyndaða kærastann eða Rósu frænku – eru konur bókstaflega að segja „Ef það væri ekki fyrir kærastann minn myndi ég sofa hjá þér“. Konur gefa þá körlunum aftur valdið, kynlífið verður aftur að þessu lokamarkmiði – nú er bara að losa sig við kærastann.
Kæra samfélag, hvað varð um það að líta bara á almenna kurteisi sem almenna kurteisi? Hvað með að taka bara nei fyrir nei? Eða þurfum við konurnar að hætta bara alveg að vera svona viðkunnalegar við alla þá karlmenn sem við viljum ekki sofa hjá? Verðum við að hætta að brosa og klæða okkur smart, svo þeir þurfi ekki að bjóða okkur í glas og bíða eftir okkur – til þess eins að komast í bólið með okkur?
Verð ég að mæta niður í miðbæ í síðkjól með kross um hálsinn og afþakka öll samskipti við hitt kynið til að þeir fatti að ég vil ekki láta áreita mig?
Ég hef persónulega fengið nóg af þessu og ég vil að allar konur landsins sameinist nú í því að taka smá Hallgerði langbrók á þetta og láta ekki vaða svona yfir okkur. Ég legg til að við hættum að flissa og fela okkur bakvið ímyndaða kærastann og segjum bara hástöfum: Nei.
Eða ennþá betra, gerum eftirfarandi að baráttuöskri okkar: „Fyrirgefðu vinur en ég skulda þér nákvæmlega ekki neitt. Og meira að segja ekki einu sinni fyrirgefðu! Það er ekki frímiði í mitt rúm falinn í botninum á þúsundkróna bjórglasi. Þó ég standi ein fyrir utan barinn klukkann hálffimm og brosi í áttina til þín, hefur þú engan rétt á því að elta mig heim. Þó ég sé kurteis – er ég andskotann ekkert að reyna við þig. Vertu sæll!.“
Ég ítreka það við kynsystur mínar að við skuldum þessum strákum ekki neitt. Við skuldum það engum að vera kurteisar og kvenlegar. Við skuldum það engum, sem fer á mis við skilaboðin sem við sendum frá okkur, að vera ótrúlega penar og afþakka með brosi eða lygum. Við höfum nefninlega fullan rétt á því að vera bara leiðinlegar. Við höfum fullan rétt á því að segja nei, takk og bless.
Við höfum fullan rétt á því að leyfa strákum að bjóða okkur í glas án þess að finnast við skyldugar til þess að sofa hjá þeim og það sem meira er – ef einhver er að áreita þig, alveg sama hvar, hvenær, hvernig, hvort sem hann bauð þér í glas eða virðist vera ótrúlega almennilegur gæi – ef hann er að láta þér líða illa á einn eða annan hátt, hefur þú sem sjálfstæð manneskja fullan rétt á því að svara fullum hálsi og taka á rás í hina áttina!
Ég er mín eigin kona og nema ég standi einhversstaðar á Lækjatorgi gargandi „Hey þú þarna! Já, þú! Komdu og ríddu mér!“ er ég ekki að biðja um það. Gerist.ekki.einfaldara.
Af hverju reynist þessi hugmyndafræði mörgum svona erfið? Þurfum við konurnar virkilega að fara að afnema alla almenna kurteisi svo einhverjir handahófskenndir hormónapésar fari ekki í fýlu við okkur eða hvað þá, ráðist á okkur og taki okkur með valdi því við særðum stolt þeirra með því að neita þeim?
Ef ég neita brosandi – er ég þá að meina já?
Nei.
Ég skulda þér andskotann ekki neitt en ég ætla engu að síður að teyga þetta ókeypis bjórglas og njóta þess – þú ræður hvort þú farir heim í fýlu eins og fimm ára eða hysjir upp um þig, farir að haga þér eins og siðmenntuð manneskja og áreitir mig ekki. Takk.
Silja Björk
Pistillinn birtist áður á vefritinu Freyjur
