Höfuðstöðvar barnaverndar í Þingeyjarsýslu eru á Húsavík. Þar á bæ fást þau svör ein að ekki sé hægt að ræða einstök mál. Móðir sem svipta átti tveimur börnum gagnrýnir yfirvöld harðlega
Laufey er sjö barna móðir sem ekki hefur átt auðvelt líf. Hún gagnrýnir ýmislegt í kerfinu m.a. barnavernd Norðurþings sem hún segir hafa lagt meiri áherslu á að sundra fjölskyldunni eftir að upp komst um kynferðislega misnotkun á heimilinu heldur en að aðstoða hana og börnin við að byggja upp líf sitt og taka á þeirri vanlíðan sem hrjáði alla fjölskylduna. Blaðamaður Akureyrar vikublaðs settist niður með Laufeyju til að hlusta á hennar sögu.
Þann 16. júlí 2011 tilkynnti dóttir Laufeyjar, þá 15 ára, að fósturfaðir hennar hefði brotið gegn henni kynferðislega. Í kjölfarið var dóttirin flutt af heimilinu og sett í fóstur en Laufey og yngstu börnin tvö bjuggu áfram hjá ofbeldismanninum þar til Laufey flutti með þau af heimilinu í október sama ár og sótti í kjölfarið um skilnað. Eldri börn Laufeyjar voru farin að heiman.
Var orðið sama um allt
Hvers vegna varstu áfram á heimilinu eftir að brotið hafði verið á dóttur þinni?
Ég var svo brotin að ég var bara alveg dofin. Hann kenndi mér um þetta allt saman, sagði að ég væri skelfileg móðir og að ef ég hefði ekki verið svona slæm móðir hefði þetta aldrei komið fyrir. Ég reyndi að gera það sem ég gat en ég bara gat ekki meira, ég kunni ekki að takast á við þetta. Ég hafði verið algjörlega blind á misnotkunina sem hafði staðið yfir í nokkur ár og hreinlega bara grafið höfuðið í sandinn. Ég var orðin svo brotin eftir allt það andlega ofbeldi sem hann hafði framið gegn mér, sjálfsmatið var alveg í rusli og mér var bara orðið sama um allt.
Laufey, sem bjó ásamt manni sínum á sveitabæ í Þingeyjarsýslu, flutti fyrst til Kópaskers með börnin en í febrúar 2012 til Akureyrar. Þá ákvað barnaverndarnefnd, í samráði við báða foreldrana, að dóttir þeirra, þá 12 ára, yrði sett í tímabundið fóstur en ákveðið var að sonur þeirra, þá átta ára, yrði áfram hjá föður sínum og þótti mikilvægt að börnin kláruðu skólaárið í sínum skóla. Þegar skólaárinu var að ljúka hafði verið dæmt í máli eiginmannsins vegna kynferðislegrar misnotkunar og hann dæmdur til tveggja og hálfs árs fangelsisvistar. Laufey gerði ráð fyrir að fá bæði börnin til sín til Akureyrar þar sem hún hafði komið sér vel fyrir og naut stuðnings ýmissa aðila, t.a.m. Aflsins, félagsþjónustunnar og geðdeildar FSA.
Ákvörðun barnaverndarnefndar ekki réttlætanleg
Barnavernd Norðurþings lagði þá til að bæði börnin sem hjónin áttu saman yrðu sett í varanlegt fóstur. Var tillagan byggð á foreldramati sem báðir foreldrar höfðu gengist undir stuttu eftir að Laufey flutti frá manni sínum. Laufey var mjög ósátt við tillögu nefndarinnar enda hafði hún leitað sér hjálpar og var komin með gott stuðningsnet á Akureyri og gekk vel að vinna úr sínum vandamálum. Hún leitaði til ráðgjafa síns hjá Aflinu sem hafði í kjölfarið samband við lögfræðing sem tók málið að sér. Lögfræðingurinn náði að fresta ákvörðun um varanlegt fóstur og kallaði eftir gögnum nefndarinnar. Í kjölfarið lagði hann fram greinargerð þar sem hann sýndi fram á að ekki væri réttlætanlegt að taka svo íþyngjandi ákvörðun studda jafn veikum gögnum enda hefði barnaverndarnefndin ekki rannsakað málið til hlítar heldur aðeins haft til hliðsjónar foreldramatið sem gert var á sama tíma og Laufey gekk í gegnum þá miklu erfiðleika sem fylgdu skilnaði við mann sinn og kynferðisbrotum gegn dóttur hennar. Svo fór á endanum að börnin fóru til móður sinnar til Akureyrar þar sem barnaverndarnefnd Akureyrar tók við máli þeirra. „Ég fékk símtal frá þeim nú í byrjun árs þar sem mér var tilkynnt að ekki væri lengur talin ástæða til að fylgjast með okkur lengur þar sem allt gengi svo vel. Ég er mjög ósátt við barnavernd Norðurþings fyrir að styðja okkur ekki í gegnum þessa erfiðleika heldur reyna að taka börnin frá mér.“
Ofbeldi og misnotkun frá barnæsku
Eftir að Laufey flutti til Akureyrar hefur hún fengið mikinn stuðning frá félagslega kerfinu. Hún hefur verið í viðtölum og hópastarfi hjá Aflinu, verið í Kvennasmiðjunni hjá Starfsendurhæfingu Norðurlands og sótt nám í Símey. „Líf mitt hefur frá fæðingu verið helvíti á jörð. Það hefur verið misnotkun, barsmíðar, einelti og drykkja. Foreldar mínir beittu mig andlegu og líkamlegu ofbeldi. Þau skildu þegar ég var 11 ára og eftir það bjó ég með pabba mínum og stjúpmóður, á heimilinu var mikil drykkja og ofbeldi. Svo flutti pabbi stjúpmóður minnar til okkar og hann fór að misnota mig kynferðislega. Það hélt áfram þar til hann dó, rétt um það leyti sem ég fermdist.
Þegar ég var 16 ára flutti ég til mömmu en það tók ekki betra við, ég fór að drekka og reykja og leita mikið til karlmanna. Ég varð ólétt 18 ára en bjó áfram hjá henni. Ég eignaðist þrjú börn með þremur mönnum, var alltaf að leita að ást og öryggi hjá karlmönnum en fann aldrei neitt nema misnotkun og ofbeldi. Svo kynntist ég manni sem ég bjó með í fjögur ár, það gekk vel og mér leið vel með honum. Við eignuðumst saman tvær stúlkur en hann fórst í sjóslysi fjórum árum eftir að við kynntumst. Þá fór ég að drekka aftur, ég flúði í áfengið og allt varð eins og áður, ég fór á milli manna, leitandi að ást en fann ekkert nema óhamingju. Svo bjó ég með þessum fyrrverandi manni mínum þar til hann misnotaði dóttur mína.
Gott stuðningsnet á Akureyri
Hvernig hefur þér gengið að vinna úr öllu þessu?
Þetta gengur vel. Góðir hlutir gerast hægt og ég er að vinna úr svo mörgu að það tekur sinn tíma en ég veit ekki hvar ég væri stödd ef ég hefði ekki komið í Aflið. Ég væri líklega bara á götunni. Það var svo gott að koma í þetta umhverfi og þá komst ég að því að ég var ekki eina konan sem hafði upplifað svona, heldur eru margar konur sem hafa gengið í gegnum svipaða hluti og ég. Ég trúði ekki á þetta fyrst, hélt það skipti engu máli hvort ég talaði um þetta eða ekki, en þegar ég kom oftar fann ég hvernig losnaði um allt og ég er mjög þakklát fyrir að hafa ratað hingað. Sjálfsmatið er orðið miklu betra en það var, ég er hætt að láta vaða yfir mig og óöryggið og reiðin er á undanhaldi. Mér líður vel - í fyrsta skipti á æfinni. Ég finn að ég get breytt mér og ég ætla að gera það og gera miklu meira fyrir börnin mín, ég er farin að mynda miklu meiri tengsl við þau en áður og við erum hamingjusamari og öruggari. Þau fá líka aðstoð enda er mikið sem þau þurfa að vinna úr.
Ósátt við fangelsiskerfið
Fyrrverandi eiginmaður Laufeyjar er vistaður í fangelsinu á Akureyri og fær að sögn Laufeyjar að fara út úr fangelsinu ýmist í fylgd með verði eða án fylgdar. „Hann fékk að koma án fangavarðar í fermingu dóttur okkar og eins fær hann að fara um bæinn, t.d. í sjúkraþjálfun, í fylgd fangavarðar. Ég er mjög ósátt við það að dóttir mín, sem hann misnotaði í mörg ár, getur átt það á hættu hvenær sem er að mæta honum hér úti á götu.“
Við vinnslu umfjöllunarinnar hafði blaðamaður samband við fulltrúa barnaverndar Norðurþings sem ekki sagðist geta tjáð sig um málið vegna trúnaðar.
-SBS
