Leikfélag Akureyrar frumsýndi í gær verkið Kaktusinn eftir Juli Zeh í leikstjórn Ragnheiðar Skúladóttur, leikhússtjóra LA. Margir hafa beðið í ofvæni eftir sýningunni enda þótti fyrsta sýning vetrarins Leigumorðinginn lofa góðu um stefnu Ragnheiðar í leikhússtjórastólnum. Sú sýning þótti mörgum lífleg, nýstárleg og ferskur blær inn í leikhúslíf Akureyringa. Svo nú var bara að sjá hvert framhaldið yrði.
Sýningin hefur verið vel kynnt og þar hefur risastór kaktus verið mjög áberandi. Það kom í ljós að kaktus þessi var nær því að vera hluti af leikhópnum en leikmyndinni eins og einhver hefði kannski búist við. Þetta gerði þá kröfu á áhorfandann að hann opnaði hugann og viðurkenndi fáránleikann sem viðgengst í því kerfi sem sér ekki það sem þó er svo augljóst. Þessu valdakerfi sem byggst hefur upp í mannlegu samfélagi og gengur út á gagnrýnislausa trú á það sem yfirvöld segja að sé.
Við sem erum orðin svo vön því að vera mötuð með teskeið á ýmsum boðskap eigum hreinlega á stundum erfitt með að standa undir þessari kröfu. Þegar við horfum á bíómyndir, leikrit og þess háttar liggur yfirleitt ljóst fyrir hver er vondur og hver er góður. Þetta liggur engan vegin ljóst fyrir í Kaktusinum enda er þar ótal spurningum varpað upp sem og svörum, sem þó skilja eftir sig enn fleiri spurningar.
Fyrri hluti leikritsins var að okkar mati frekar flatur. Það var eins og ekki næðist upp almennileg dýnamík, persónurnar náðu ekki að snerta við okkur og atriði þar sem félagarnir Dürrmann (Hannes Óli Ágústsson) og Cem (Einar Aðalsteinsson) brustu í dans var ekki nógu kraftmikið. Það var eitthvað sem vantaði og við hugsuðum, „já ókei, ég skil hvað er að gerast þarna en það er ekki að snerta við mér“. Lögregluneminn Súsí (Anna Gunndís Guðmundsdóttir) kom á svið stuttu fyrir hlé en breytti litlu um stemmninguna sem minnti stundum á farsa með tilheyrandi hurðaskellum og paniki.
Þetta breyttist svo allt eftir hlé. Þá mætti á svæðið Doktor Schmidt (Aðalbjörg Þóra Árnadóttir) og um leið fór allt að smella saman. Þá fóru pælingarnar sem snéru að valdi og stöðum, skipunum og yfirboðurum að skýrast og boðskapur verksins að skila sér betur. Áhorfendur voru bombarderaðir með áleitnum spurningar á borð við hverju fólk sé tilbúið að fórna fyrir rétthugsunina, hvort hægt sé að vera of umburðarlyndur, hvort hægt sé að verja gott með illu, illt með góðu og þar fram eftir götunum.
Eftir situr líka sú spurning sem ekki er spurt en væntanlega verður svarað á næstu vikum; vilja Akureyringar fá heimspólitíkina í leikhúsið sitt? Viljum við velta fyrir okkur hryðjuverkaógnum, kerfinu sem úti í hinum stóra heimi sem ákveður hverjir eru sekir og hverjir saklausir; hverjir eru góðir og hverjir vondir? Eða viljum við bara krúttleg og fyndin verk sem gera góðlátlegt grín að fólki sem við getum samsamað okkur við?
Fyrir okkar smekk segjum við já takk! Það er frábært að fá leikhús sem lætur okkur hugsa. Fá verk sem hægt er að ræða og túlka fram og aftur eftir sýninguna. Fá ferska vinda, listrænan metnað og heiminn í heimsókn til Akureyrar.
Aðalbjörg Þóra Árnadóttir sýndi stjörnuleik sem gerði gríðarlega mikið fyrir sýninguna, um það erum við sammála. Anna Gunndís Guðmundsdóttir náði sér vel á strik í seinni hluta sýningarinnar. Einar Aðalsteinsson og Hannes Óli Ágústsson áttu báðir góða spretti og báru húmorinn vel uppi.
Leikmyndin var einföld en góð. Örlítið gamaldags og óspennandi sem var líklega bara ansi vel við hæfi í sýningu sem gerist í hjarta kerfisbáknsins og skrifræðisins; lögreglustöð í Þýskalandi. Lýsingin gerði mikið til að poppa hana upp þegar það átti við og var vel hönnuð. Það hefði gjarnan mátt setja mun meiri kraft í bæði lýsingu og tónlist í þeim atriðum sem þetta tvennt var áberandi, það tókst vel í atriðinu þar sem spennan náði hámarki en hefði mátt vera mun kraftmeira í öðrum atriðum sem við átti. Þessi hófstillta notkun ljósa og tónlistar bitnar sérstaklega á þeim sem sitja aftast í salnum og uppi á svölunum, það þarf að sjálfsögðu allt að skila sér alla leið.
Sýningin var yfirhöfuð nokkuð skemmtileg þó hún undirtónninn væri háalvarlegur. Að okkar mati tókst vel að sameina alþjóðapólitísk málefni við þann heim sem ungir Íslendingar þekkja þó betur, heim hasarmynda og -þátta þar sem löggur og aðrar hetjur takast á við hryðjuverkamenn og annan óþjóðalýð. Húmorinn var mikið til sóttur í þennan heim og vel af sér vikið að tengja þetta tvennt saman og ná þannig vel til allskonar áhorfenda.
Rekstur LA hefur, eins og mikið hefur verið rætt, verið erfiður síðustu misserin. Þarna starfar lítill en greinilega þéttur hópur fólks sem sníður sér stakk eftir vexti og gerir það vel. Það er ekki skotið yfir markið heldur unnið með hjartanu. Nú hefur nýtt fólk tekið við taumunum í stjórn félagsins, Soffía Gísladóttir er nýr formaður og Hlynur Hallsson varaformaður, það er nú í þeirra höndum að móta stefnu félagsins og skila áfram í gegnum erfiðleikana því leikfélagi sem okkur Akureyringum þykir svo vænt um.
Sóley Björk Stefánsdóttir og Svava Björk Ólafsdóttir
Leikhúsgestir
