Í sumar höfum við hjónin reglulega komist í tæri við hópa af amerísku ferðafólki. Fólkið er áhugasamt um að kynnast landinu í gegnum samveru við íslenska frumbyggja. Fólkið hefur að sjálfsögðu mikinn áhuga á Hruninu og efnahagsástandi þjóðarinnar en ekki síður því hvernig við - fjölskylda á norðurhjara - högum daglegu lífi okkar. Margt kemur þeim á óvart og vekur furðu. Einnig kemur fyrir að þegar okkur finnst við vera að segja þeim frá einhverju frábæru – einhverjum kostum við það að búa svona afskekkt og einangrað – þá vekur það ekki sömu tilfinningar í þeirra brjóstum.
Til dæmis þá útskýrðum við gjarnan fyrir þeim þegar enn var barnavagn í forstofunni að íslensk börn væru látin sofa úti; enda tvímælalaust kostur í okkar huga að geta skilið börn eftir úti klukkutímum saman án þess að eiga á hættu að þeim verði rænt. Ítrekað urðum við vör við að fólk varð ekki bara hissa, heldur svolítið reitt. Lengi litum við á hofmóðug svipbrigðin sem skemmtilega birtingarmynd menningarlegs mismunar og létum móðann mása um hreysti barna og gæði íslenskra kuldagalla. Það er að segja allt þar til einn gestanna spurði okkur varfærinn; “Og hvað eru þau gömul þegar þið hleypið þeim inn í húsið?”
Að sama skapi höfum við dásamað hinar íslensku sundlaugar. Þangað fari íslenskar fjölskyldur með börn sín – stundum oft í viku – enda varla hægt að finna betri útivistarmöguleika um hávetur þegar skaflarnir ná uppfyrir axlir lítilla barna. Þetta vekur jafn mikla hrifningu og ef við segðumst fara með börnin til Guantanamo sér til heilsubótar og ánægju - jafnvel þótt við útskýrum að laugarnar séu ylvolgar, aðgengi ódýrt þökk sé íslenskum náttúruauðlindum og að langflest íslensk börn séu flugsynd snemma á grunnskólaaldri.
Það var ekki fyrr en ég rakst á grein í Guardian um siðvenjur í sundlaugum í Bretlandi – og skilst okkur að þær amerísku séu síst frjálslegri – sem viðbrögðin urðu skiljanleg. Þar má ekki hlaupa, hoppa, leika sér eða hafa hátt. Það má ekki snerta næsta mann, ekki hanga við bakkann, ekki kasta boltum, ekki synda þvert yfir laugina, ekki synda flugsund, ekki sitja eða standa á öxlunum á félaganum. Ég geri ráð fyrir að það sé einnig bannað að fleygja börnum upp í loft svo þau lendi í vatninu eins og margir foreldrar gera í íslenskum sundlaugum, bæði sér og ungviðinu til skemmtunar. Það er því ekkert undarlegt að amerísku gestunum okkar finnist það skrítin og beinlínis barnfjandsamleg fjölskylduafþreying að fara í sund.
Kosturinn er hinsvegar að við getum hætt að hafa áhyggjur af því að íslenskir sundverðir stuði fólk þegar þeir reka það úr fötunum í sturtunum – frjálsræðið á sundlaugarsvæðinu mun bæta það upp. Eins er ágætt að líkja íslenskum sundlaugum við sólarströnd og fínt að nefna fremur að börn taki “daglúra” útivið en að þau “sofi úti”.
Arndís Bergsdóttir
