Björn Þorláksson
Skagfirðingar hafa verið hnípnir síðustu daga vegna svartrar skýrslu um Íbúðalánasjóð. Í skýrslunni fá skagfirskir valdamenn þannig á baukinn að lengi verður munað. Sumum hefur fundist þetta óviðeigandi vegna þess að margir vilja trúa að rætur hins siðvillta og spillta hljóti að liggja í ormagryfjunni í henni Reykjavík. Enn eimir eftir af Jónasi frá Hriflu.
Þorp og dreifðari byggðir skýla oft skuggalegum leyndarmálum. Sumpart vegna þess að í fámennari samfélögum eru borgarar í eigu örfárra manna. Pétur Þríhross í Heimsljósinu er Íslendingum vel kunnur í allri síðari tíma sögu. Þríhrossið hefur ávallt notið meiri virðingar en manngerðin á skilið. En það er erfitt að bíta í hönd sem brauðfæðir. Jafnvel þótt krumlan sé fjárblóðug og skítug. Sum pláss eru þannig að ekki er spurt að verðleikum, heldur ættarböndum, tengingum og undirgefni þegar ráða skal í störf. Það á við um heilu svietarstjórnirnar. Þegar peningavöld verða eign örfárra manna er lítið mál að kaupa sér peð sem pólitíska fulltrúa og hægara sagt en gert fyrir alþýðuna að ná andanum.
Skagfirðingar eru ekki einir á báti þótt um þá hafi mikið verið fjallað síðustu daga. Ekki þarf að fara langt frá Skagafirði í austurátt til að finna annað bæjarfélag þar sem nestisbox kúgaðrar alþýðu eru full af þöggun og meðvirkni gagnvart ráðandi héraðshöfðingjum. Fjölmiðlar eru birtingarmynd um þetta. Heimablaðamenn veigra sér jafnan við því að hjóla í þorpshöfðingjana, því góðar líkur eru á að þorpshöfðinginn eigi heimafjölmiðilinn, ráði lífi og dauða með auglýsingavaldi eða haldi úti fjölmiðlinum fyrst og fremst í áróðursskyni. Krummaskuð afhjúpa sig sjaldnast sjálf. Ekki nema gagnrýnin hugsun, frelsi, upplýsing, siðvit og atgervi standi því sterkari fótum.
Engin svik eru meiri í lífinu en þegar fólk svíkur sjálft sig til að þóknast öðrum. Þess vegna verða þorpin og sveitirnar hér á landi að læra að standa upp og tjá sig. Skammtíma ófriður verður alltaf betri þegar upp er staðið en ævilöng kúgun.
Með ritstjórakveðju
Björn Þorláksson
